Regelungstheorie und Entscheidungsprozesse: Ein Beitrag zur Betriebskybernetik

ملاحظات سایبرنتیک از اواخر دهه 1950 به ادبیات تجاری و سازمانی راه پیدا کرده است. توصیفات این حوزه در ابتدا در گزاره های اصطلاحی و در حدس و گمان هایی در مورد کاربرد سایبرنتیک و نظریه کنترل در مسائل اقتصادی و علوم اجتماعی به پایان رسید. انگیزه جدیدی برای کاوش در این زمینه که برای آینده مهم خواهد بود و قادر به انجام کار تحقیقاتی کارآمد مورد نیاز است. چنین انگیزه های ثمربخش اخیراً از نظریه سیستم های عمومی، نظریه سیستم های ریاضی و نظریه کنترل مدرن ناشی شده است. نظریه سیستم ریاضی و نظریه کنترل تاکنون عمدتاً برای حل مسائل فنی خدمت کرده است. موضوع این پایان نامه بررسی این موضوع است که آیا مسائل مطرح شده در تئوری کنترل، بدیهیات مورد استفاده و رویکردهای حل آنها می تواند به مسائل مدیریت بازرگانی منتقل شود یا خیر. نویسنده هنگام پرداختن به این سوال علمی-تئوریک که نمایندگان سایبرنتیک صنعتی تا حد زیادی آن را بی پاسخ می گذارند، به این جمله جالب می رسد که علیرغم پیچیدگی فرآیندهای عملیاتی، مفهوم کنترلی-نظری می تواند برای بهینه سازی فرعی نیز مورد استفاده قرار گیرد. به سختی هیچ فرمول مشکل روشنی وجود ندارد و روش های راه حل مهندسی کنترل مناسب برای کل فرآیند عملیاتی در دسترس است. در مهندسی کنترل کلاسیک، تنها متغیرهای اثر را می توان تثبیت کرد. با این حال، به لطف مفهوم مدرن تئوری کنترل، بهینه سازی متغیرهای سیستم با توجه به تابع هدف نیز امکان پذیر خواهد بود. ثابت شده است که مسائل و اهداف کنترلی-نظری مربوط به مدیریت کسب و کار هستند و بنابراین تئوری کنترل و رویه‌های آن می‌توانند برای طراحی فرآیندهای تصمیم‌گیری عملیاتی استفاده شوند.

Kybernetische Betrachtungen haben seit Ende der 50er Jahre Eingang in die betriebswirtschaftliche und betriebswirtschaftlich-organisatorische Literatur gefunden. Die Darstellungen zu diesem Gebiet erschöpften sich zunächst in terminologischen Aussagen und in Spekulationen über die Anwendbarkeit der Kybernetik und Regelungstheorie auf wirtschafts- und sozialwissen­ schaftliche Problemstellungen. Um tiefer in dieses für die Zukunft bedeut­ same Gebiet einzudringen und um effiziente Forschungsarbeit leisten zu können, bedarf es neuer Impulse. Solche befruchtenden Anstöße gehen in jüngerer Zeit von der Allgemeinen Systemtheorie, der mathematischen Systemtheorie und der modernen Regelungstheorie aus. Die mathematische Systemtheorie und die Regelungstheorie dienten bislang hauptsächlich zur Lösung technischer Fragen. Gegenstand der vorliegenden Arbeit ist es zu prüfen, ob die in der Regelungstheorie gestellten Probleme, die verwendeten Axiome und die Lösungsansätze auf betriebswirtschaftliche Fragestellungen übertragen werden können. Der Verfasser kommt bei der Behandlung dieser wissenschaftstheoretischen Fragestellung, die die Vertreter der Betriebs­ kybernetik größtenteils unbeantwortet lassen, zu der interessanten Aussage, daß trotz der Komplexität betrieblicher Prozesse auch dann das regelungs­ theoretische Konzept für eine Suboptimierung benutzt werden kann, wenn kaum eindeutige Problemformulierungen und geeignete regelungstechnische Lösungsverfahren für den Betriebsprozeß als Ganzes verfügbar sind. In der klassischen Regelungstechnik können nur Wirkungsgrößen stabilisiert wer­ den; durch das moderne Konzept der Regelungstheorie wird es jedoch mög­ lich sein, auch Systemgrößen entsprechend der Zielfunktion zu optimieren. Es wird nachgewiesen, daß regelungstheoretische Probleme und Zielsetzungen betriebswirtschaftlich relevant sind und somit die Regelungstheorie und ihre Verfahren für die Gestaltung betrieblicher Entscheidungsprozesse heran­ gezogen werden können.