Diskurslinguistik im Spannungsfeld von Deskription und Kritik

کار تحلیلی گفتمان اخیراً یکی از مهم ترین انگیزه ها در زبان شناسی اجتماعی و دانش محور بوده است. گفتمان به عنوان واحد فرامتنی سیستم زبان و/یا کاربرد زبان، مفهومی یکپارچه در بسیاری از مطالعات زبانی اخیر است. رویکردهای متفاوتی مانند زبان شناسی گفتمانی معنایی-شناختی، عمل گرا یا مرتبط با اجتماعی وجود دارد. دو شکل از زبان‌شناسی گفتمان اغلب با هم مقایسه می‌شوند: تحلیل انتقادی و توصیفی. در حالی که رویکردهای توصیفی عمدتاً در مورد بازسازی معانی در تاریخ ذهنیت و کشف موضوعات مرتبط اجتماعی در بحث‌های عمومی است، آثار انتقادی ارتباط تاریخی در حال تغییر بین زبان و قدرت را با نگاهی به موقعیت‌های هژمونیک و ضدهژمونیک در گفتمان تحلیل می‌کنند. این جلد، تأکید بر تقابل میان رویکردهای توصیفی و انتقادی در زبان‌شناسی گفتمانی را مورد پرسش قرار می‌دهد - به‌ویژه با توجه به کارکرد واقعیت‌ساز زبان، که محور هر دو رویکرد است - و شباهت‌ها و تفاوت‌های بین گفتمان به اصطلاح توصیفی و انتقادی را بازتاب می‌دهد. تحلیل و بررسی. قطب های توصیف و نقد در چارچوب بحث های گفتمانی-زبانی جاری ارائه می شود. تضاد بین زبان‌شناسی گفتمان توصیفی و انتقادی کمتر واقعی است و انگیزه استراتژیک‌تری دارد. اینها از نظر نظری یا سیاسی-برنامه‌ای تفاوت‌هایی هستند که با کثرت گرایی نظریه‌ها، روش‌ها و کاربردهای گفتمانی-زبانی تضاد دارند، که بالفعل تمایل به تولید اشکال ترکیبی از توصیف و نقد دارند. یکی از اهداف این جلد، توصیف انتقادی این قطبش و - در صورت امکان - حل آن است.

Diskursanalytische Arbeiten gehören in jüngerer Zeit zu den wichtigsten Impulsen in der gesellschafts- und wissensorientierten Linguistik. Der Diskurs als transtextuelle Einheit des Sprachsystems und/oder des Sprachgebrauchs ist ein integratives Konzept in zahlreichen neueren sprachwissenschaftlichen Untersuchungen. Dabei gibt es unterschiedliche Ansätze, die etwa als semantisch-kognitive, pragmatische oder gesellschaftsbezogene Diskurslinguistik begründet sind. Zwei Ausprägungen der Diskurslinguistik werden häufig gegenübergestellt: kritische und deskriptive Diskursanalyse. Geht es den deskriptiven Ansätzen zumeist um eine Rekonstruktion mentalitätsgeschichtlicher Bedeutungen und die Freilegung gesellschaftsrelevanter Themen in öffentlichen Debatten, so analysieren kritische Arbeiten den historisch veränderlichen Zusammenhang von Sprache und Macht mit Blick auf hegemoniale und antihegemoniale Positionierungen im Diskurs. Der Band hinterfragt die Betonung des Gegensatzes zwischen deskriptiven und kritischen Ansätzen in der Diskurslinguistik - zumal in Anbetracht der wirklichkeitskonstituierenden Funktion von Sprache, die für beide Zugänge zentral ist -, und reflektiert Gemeinsamkeiten sowie Unterschiede zwischen so genannter deskriptiver und kritischer Diskursanalyse. Die Pole von Deskription und Kritik werden dabei im Spannungsfeld aktueller diskurslinguistischer Diskussionen dargestellt. Eine Entgegensetzung von deskriptiver und kritischer Diskurslinguistik erweist sich als wenig sachbezogen, vielmehr als strategisch motiviert. Es handelt sich um theoretisch oder politisch-programmatisch postulierte Differenzen, die mit dem Pluralismus diskurslinguistischer Theorien, Methoden und Anwendungen kontrastieren, der de facto eher Mischformen von Deskription und Kritik hervorbringt. Zu den Zielen des Bandes gehört es, diese Polarisierung kritisch zu beschreiben und - wo möglich - aufzulösen.