Sejarah Islam di Nusantara

اسلام در اندونزی متولد نشده است، اما این کشور دارای بیشترین جمعیت مسلمان در جهان است. چگونه این دین در میان اقوام و فرهنگ های مختلف مجمع الجزایر وارد شد و توسعه یافت؟ شالوده این پرسش سپس مایکل لافان، استاد تاریخ دانشگاه پرینستون را برانگیخت تا روند رشد و توسعه اسلام در اندونزی را که سبک و ویژگی خاصی دارد، بررسی کند. لافان از منابع مختلف، تاریخ تعامل و بحث درباره اسلام را در آسیای جنوب شرقی، به ویژه اندونزی بازسازی کرد.

اسلام در اندونزی به دلیل نقشی که تصوف عرفانی در شکل‌دهی سنت‌های مختلف آن ایفا کرده است، غالباً معتدل توصیف می‌شود. . به گفته ناظران غربی - از مدیران استعمار، شرق شناسان هلندی، تا انسان شناسان مدرنی مانند کلیفورد گیرتز - تفسیر صلح آمیز اندونزیایی از اسلام توسط سنت های خشونت آمیزتر و غیرمدارای اسلامی همواره از خارج در معرض تهدید قرار دارد.
 
تاریخچه اسلام نوسانتارا ارزیابی متعادل تری از تاریخ فکری و فرهنگی اندونزی ارائه می دهد. مایکل لافان بررسی می‌کند که چگونه تصویر محبوب اسلام اندونزیایی با برخوردهای مختلف بین روشنفکران استعماری هلندی و متفکران اسلامی اصلاح‌طلب شکل گرفت. به همین جا ختم نمی شود، لافان همچنین نقش سنت های عرب، چینی، هندی و اروپایی را ارائه می دهد که از ابتدای ورود اسلام با یکدیگر تعامل داشته اند. نتیجه ازدواج میان فرهنگی و فکری همان چیزی است که بعدها اسلام نوسانتارا به وجود آورد.
 
 

Agama Islam tidak dilahirkan di Indonesia, namun justru negara inilah yang memiliki penduduk muslim dengan jumlah terbesar di dunia. Bagaimanakah cara agama ini masuk dan berkembang di antara suku dan budaya yang beragam di nusantara? Fondasi pertanyaan ini kemudian menggerakkan Michael Laffan, Profesor Sejarah di Universitas Princenton, untuk meneliti proses tumbuh kembangnya Islam di Indonesia yang memiliki corak dan ciri khusus. Dari aneka ragam sumberdaya, Laffan mereka ulang sejarah interaksi dan diskusi ihwal Islam di Asia Tenggara, khususnya Indonesia.
 
Islam di Indonesia kerap digambarkan bersifat moderat berkat peran yang dimainkan Sufisme mistis dalam membentuk pelbagai tradisinya. Menurut para pengamat Barat—mulai dari para administrator kolonial, para cendekiawan orientalis Belanda, hingga para antropolog modern seperti Clifford Geertz—penafsiran Islam yang damai ala Indonesia terus-menerus mendapat ancaman dari luar oleh tradisi-tradisi Islam yang lebih keras dan intoleran.
 
Sejarah Islam Nusantara menawarkan sebuah penilaian yang lebih berimbang terhadap sejarah intelektual dan kultural Indonesia. Michael Laffan menyusuri bagaimana citra populer mengenai Islam Indonesia dibentuk oleh berbagai perjumpaan antara para cendekiawan kolonial Belanda dan para pemikir Islam reformis. Tak berhenti sampai di situ, Laffan juga menyuguhkan peran-peran tradisi Arab, Cina, India, dan Eropa yang telah saling berinteraksi sejak awal masuknya Islam. Hasil perkawinan lintas budaya dan intelektualitas inilah yang kemudian melahirkan Islam Nusantara.
 
 

"Sejarah Islam Nusantara merupakan kontribusi keilmuan yang mengesankan dan penting, mengandung informasi berlimpah dan sudut pandang kritis bagi para cendekiawan dan peneliti yang sebidang.”
—Christina Sunardi, American Journal of Islamic Social Sciences
 
“Terlepas dari gaya berapi-api yang kadang jenaka, buku ini padat dan dapat menjadi bahan diskusi.... Menarik."
—Anthony H. Johns, Journal of Southeast Asian Studies
 
"Michael F. Laffan menulis buku yang gembur, sangat informatif, dan sangat inspiratif. Semua orang yang ingin menekuni Islam di Indonesia dan Orientalisme Belanda harus membacanya."
—Stephan Conermann, Sehepunkte
 
"Buku ini merupakan sumbangsih besar bagi Islam di Indonesia.”
—Barbara Watson Andaya, co-writer  A History of Malaysia

[Mizan, Bentang Pustaka, Bunyan, Islam, Sejarah, Budaya, Indonesia]