Rekonstruktion von Vergangenheit: Vom Umgang der „Kriegsgeneration“ mit Lebenserinnerungen

موضوع این اثر پیوند خاطرات زندگی و تاریخ معاصر در بازسازی ذهنی دوران های تجربه شده است. جنبه های برخورد با گذشته خود و کارکرد خاطرات بررسی می شود. نکته جالب اینجا این نیست که آیا بازسازی ها درست یا معتبر هستند. در مرکز تحقیق، این سؤال مطرح می‌شود که در خاطرات بازگو شده به چه محتوایی پرداخته می‌شود، ساختار آن‌ها چگونه است، این خاطرات امروز چه معنای ذهنی دارند و داستان‌های خاطره‌ای خاص چه کارکردی دارند. اگرچه خاطرات زندگی‌نامه‌ای در ابتدا اموری کاملاً شخصی هستند، اما خاطرات بازگویی شده از رویدادهای گذشته را نمی‌توان از تجربیات موقت و تحولات اجتماعی جدا کرد. خاطرات فردی در بافت اجتماعی محیط شخصی محدودتر و اجتماعی گسترده تر کسانی که به یاد می آورند گنجانده شده است. خانواده و حلقه دوستان بخشی از محیط شخصی نزدیکتر هستند. محیط اجتماعی گسترده تر به معنای رسانه هایی است که بازنمایی ها و الگوهای تفسیری در دسترس عموم را ارائه می دهند. نه محیط شخصی و نه بافت اجتماعی متغیرهای ثابتی نیستند. هر دو به طور مداوم در حال تغییر هستند و با آنها حافظه فردی که تحت تأثیر چارچوب آنها قرار می گیرد، اما روی آن نیز تأثیر می گذارد.

Gegenstand dieser Arbeit ist der Zusammenhang von Lebenserinnerungen und Zeitgeschichte in subjektiven Rekonstruktionen miterlebter Epochen. Untersucht werden Aspekte des Umgangs mit der eigenen Vergangenheit, der Funktion von Erinnerungen. Von Interesse ist hier nicht die Frage, ob die Rekonstruktionen wahr oder glaubwürdig sind. Im Zentrum der Unter­ suchung steht die Frage, welche Inhalte in den erzählten Erinnerungen the­ matisiert werden, wie diese strukturiert sind, welche subjektive Bedeutung diese Erinnerungen heute haben und welche Funktion bestimmten Erinne­ rungsgeschichten zukommt. Autobiographische Erinnerungen sind zwar zunächst rein persönli­ che Angelegenheiten, doch können erzählte Erinnerungen an vergangene Ereignisse nicht losgelöst von zwischenzeitlichen Erfahrungen und von ge­ sellschaftlichen Entwicklungen gesehen werden. Individuelle Erinnerungen sind eingebettet in die sozialen Zusam­ menhänge der engeren persönlichen und der weiteren gesellschaftlichen Umwelt detjenigen, die sich erinnern. Zur engeren persönlichen Umwelt zählen die Familie, der Freundeskreis. Mit der weiteren gesellschaftlichen Umwelt sind die Medien gemeint, die allgemein verfiigbare Darstellungen und Deutungsmuster anbieten. Weder die persönliche Umwelt noch der ge­ sellschaftliche Kontext sind feste Größen. Beide wandeln sich ständig und mit ihnen die individuelle Erinnerung, die von ihrem Rahmen beeinflußt wird, aber auch ihrerseits auf ihn zurückwirkt.