OECD Çevresel Performans İncelemeleri: Türkiye 2019

Önsöz
Giriş
Okuyucu Rehberi
Kısaltmalar ve Kısa Adlar
Türkiye İle İlgili Temel İstatistikler
Yönetici Özeti
Değerlendirme ve öneriler
	1.Çevresel performans: Eğilimler ve son gelişmeler
	2. Çevresel yönetişim ve yönetim
	3. Yeşil büyümeye doğru
	4. İklim değişikliği
	5.  Kentsel atıksu yönetimi
	Kaynakça
	Ek 1.A. Türkiye’nin 2008 OEDC Çevresel Performans İncelemesiönerilerini uygulamak için attığı adımlar
Kısım I. Sürdürülebilir kalkınmaya doğru ilerleme
Bölüm 1. Çevresel Performans: Eğilimler ve son gelişmeler
	1.1. Giriş
	1.2. Önemli ekonomik ve sosyal gelişmeler
	1.3. Enerji tasarruflu ve düşük karbonlu bir ekonomiye geçiş
	1.4. Kaynakları verimli bir ekonomiye geçiş
	1.5. Doğal varlıklar varsıllığının yönetimi
	Kaynakça
Bölüm 2. Çevresel yönetişim ve yönetim
	2.1. Giriş
	2.2. Çevresel yönetişime ilişkin kurumsal çerçeve
	2.3. Yasal düzenlemelerin belirlenmesi
	2.4. Uyum güvencesi
	2.5. Çevresel demokrasinin desteklenmesi
	Notlar
	Kaynakça
Bölüm 3. Yeşil büyümeye doğru
	3.1. Giriş
	3.2. Sürdürülebilir kalkınma ve yeşil büyüme çerçevesi
	3.3. Vergi ve harç sisteminin yeşillendirilmesi
	3.4. Çevreye zararlı sübvansiyonların kaldırılması
	3.5. Yeşil büyümenin desteklenmesi için çevreye yatırım
	3.6. Eko-inovasyonun desteklenmesi
	3.7. Küresel çevre gündemine katkı
	Kaynakça
Kısım II. Çevre ile ilgili belirli hedefler konusundakaydedilen ilerlemeler
Bölüm 4. İklim değişikliği
	4.1. Giriş
	4.2. Durum ve eğilimler
	4.3. İklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya yönelik kurumsal ve politika çerçevesi
	4.4. Belli başlı azaltma önlemleri
	4.5. İklim değişikliğinin etkileri ve etkilenebilirlik
	4.6. İklim değişikliği uyum politikası ve kurumsal çerçeveler
	4.7. Uyum konusunun sektörel politikalara yansıtılması
	Notlar
	Kaynakça
Bölüm 5. Kentsel atıksu yönetimi
	5.1. Mevcut durum ve eğilimler
	5.2. Yönetişim çerçevesi
	5.3. Politikalar ve araçlar
	5.4. Yatırım ve finansman
	Kaynakça
Şekil 1. Seçili çevresel performans göstergeleri
Şekil 2. Motorlu taşıtlar vergisi, daha küçük motorlu eski ve ucuz araçlarıntercih edilmesine neden oluyor
Şekil 3. Sera gazı emisyonlarının hızlı artmaya devam etmesi bekleniyor
Şekil 4. Birçok ilde su ve atıksu tarifeleri hanelerin karşılayabilirlik sınırını aşmaktadır
Şekil 1.1. GSYH artışı en yüksek olan OECD ülkesi
Şekil 1.2. Refah göstergeleri, OECD ortalamalarının altında
Şekil 1.3. Enerji arzı, büyük oranda fosil yakıtlara bağlı
Şekil 1.4. Enerji yoğunluğu azalıyor ancak istikrarlı bir hızda değil
Şekil 1.5. Yenilenebilir enerjinin TBEA’daki payı, nispeten sabit kalmıştır
Şekil 1.6. En büyük enerji tüketicileri, sanayi ve ulaşım
Şekil 1.7. Sera gazı emisyonları, son yıllarda nispeten ayrışmaya başlamıştır
Şekil 1.8. Enerji ve ulaşım sektörleri, en büyük SG üreticisi konumundadır
Şekil 1.9. Hava kirliliğine bağlı artan ölüm oranları ve geçim maliyeti
Şekil 1.10. Hava emisyonlarının, son yıllarda ekonomik büyümeden nispi olarak ayrışması
Şekil 1.11. Materyal tüketimi, ekonomik büyümeden ayrışamamıştır.
Şekil 1.12. Belediye atık üretimi, GSYH artışından ayrışmış olsa da atıkların çoğu, atık depolama sahalarına gidiyor
Şekil 1.13. Türkiye’de nesli tükenmekte olan türlerin oranı nispeten düşük
Şekil 1.14. Türkiye, ormancılıktan yararlanma oranı en az olan OECD ülkeleriarasında yer almaktadır.
Şekil 1.15. Türkiye, su sıkıntısı çeken bir ülkedir
Şekil 1.16. Atıksu arıtımı gelişmiş ancak ileri düzey arıtma düşük seviyede kalmıştır
Şekil 2.1. Denetim sayıları, usulsüzlük tespitlerinden hızlı artmaktadır
Şekil 2.2. İdari para cezaları, giderek daha fazla  uygulanıyor
Şekil 2.3. Türkiye, ÇYS belgesi sayısında geride kalmaktadır
Şekil 3.1. Çevre ile ilgili vergi gelirlerinin oranı, OECD ülkeleri arasındaen yükseklerden biri
Şekil 3.2. Karayollarında enerji kullanıma ilişkin vergiler etkin derecede yüksekancak diğer sektörlerde düşük
Şekil 3.3. Türkiye’nin, yüksek düzeyde ücretlendirilen emisyonları nispetendaha düşük orandadır
Şekil 3.4. Motorlu taşıtlar vergisi, daha küçük motorlu eski araçları teşvik eder nitelikte
Şekil 3.5. Türkiye, fosil yakıt kullanımı ve üretimi için önemli bir destek sağlıyor
Şekil 3.6. Türkiye, nispeten yüksek düzeyde zarar verici tarım desteklerinde bulunmaktadır
Şekil 3.7. Kamunun çevre koruma yatırımları azalmıştır
Şekil 3.8. Avrupa Birliği, önemli bir çevre finansman desteği sağlamaktadır
Şekil 3.9. İşletmelerin çevre harcamalarında, atıksu yönetimine ağırlık verilmektedir
Şekil 3.10. Karayolları ve elektrik üretimi, altyapı harcamalarında2023’e kadar egemen olacak
Şekil 3.11. Çevre ile ilgili AR-GE nispeten düşük, ancak yeşil patent sayısı artıyor
Şekil 3.12. Yenilenebilir enerjiye yönelik RKY, son dönemde önemli ölçüde artmış durumda
Şekil 3.13. DYY akışları, 2012’den bu yana azalıyor ancak pek çok sektör içinönemli olmaya devam ediyor
Şekil 4.1. Emisyonların hızla artmaya devam etmesi bekleniyor
Şekil 4.2. Türkiye’ye iklim konusunda verilen kalkınma desteği artıyor
Şekil 4.3. Karbon-yoğun kömürden elektrik üretimi artmaktadır
Şekil 4.4. Yenilenebilir enerji kaynakları artıyor
Şekil 4.5. Kara ulaşımı emisyonları hızla artıyor
Şekil 4.6. Sıcaklık genel olarak artıyor ancak dengesiz bir şekilde artış söz konusu
Şekil 4.7. Şiddetli hava olayları daha sık görülüyor
Şekil 5.1. Türkiye’de en çok su tüketilen alan tarımsal sulamadır
Şekil 5.2. Türkiye’de kullanılan bir ton su başına GSYH,bu konuda başarılı olan ülkelerin gerisindedir
Şekil 5.3. Atıksu arıtımına erişim artarken ülke,OECD ülkeleri arasında son sıralardadır
Şekil 5.4. Su temini ve atıksu arıtma harcamaları hızla artıyor
Şekil 5.5. Evsel su ve atıksu tarifeleri, pek çok ilde alım gücü sınırlarını aşmaktadır
Kutu 1. Enerji, hava kirliliği ve doğal kaynak yönetimi ile ilgili öneriler
Kutu 2. Çevresel yönetişim ve yönetim ile ilgili öneriler
Kutu 3. Yeşil büyüme ile ilgili öneriler
Kutu 4. İklim değişikliği ile ilgili öneriler
Kutu 5. Kentsel atık su yönetimi ile ilgili öneriler
Kutu 1.1 Kamu binalarında sıfır atık projesi
Kutu 3.1. Trafik sıkışıklığını ücretlendirme deneyiminden alınan dersler
Kutu 3.2 Sanayide enerji verimliliği için teşviklerin arttırılması
Kutu 3.3 Özel sektörün sürdürülebilirlik girişimleri, ilerleme potansiyeli gösteriyor
Kutu 4.1. AFAD, Türkiye’nin doğal afetler ile ilgili riskleri daha iyi yönetmesineyardımcı olmaktadır
Kutu 4.2. Yerel düzeyde iklim eylemi önündeki engellerin aşılması
Kutu 4.3 Bilgi kazanımı ve paylaşımı ile uyumun desteklenmesi
Kutu 4.4 Tarım Sigortaları Sistemi’ne, giderek daha fazla çiftçi katılmaktadır
Kutu 5.1. Doğu Avrupa, Kafkasya ve Orta Asya’da ulusal politika diyalogları
Kutu 5.2 Portekiz’deki düzenleyici kuruluşun görevi
Kutu 5.3 Fransa’nın su politikaları, iktisadi araçların birleşimine dayalıdır
Kutu 5.4 Portekiz’de su hizmet sağlayıcılarının performans ölçümü
Kutu 5.5 Ekosistemler, atıksu arıtımını maliyet-etkin hale getirmektedir
Blank Page
Blank Page
Blank Page