Multilaterale Hilfeleistung für Entwicklungsländer: Ein Beitrag zur internationalen technisch-wirtschaftlichen Zusammenarbeit

مشکل کلی کشورهای در حال توسعه بارها در ادبیات علمی برجسته شده است و اهمیت آن در مقیاس جهانی مورد تاکید ویژه قرار گرفته است، اما تحلیل کمک های توسعه نشان داده است که دستاوردها و اهداف برنامه های کمک های ملی کشورهای صنعتی بیش از حد در کانون توجهات سیاسی و علمی قرار دارند. در نتیجه، حوزه مهم و گسترده کمک‌های چندجانبه از طریق برنامه‌های کمکی سازمان‌های فراملی و بین‌المللی، که عمدتاً توسط کشورهای صنعتی و همچنین توسط خود کشورهای در حال توسعه تأمین می‌شود، دور از چشم بوده است. شکاف حاصل باید حداقل تا حدی با بررسی زیر بسته شود. در مورد نتایج آنها می توان موارد زیر را بیان کرد: 1. ویژگی همکاری بین کشورهای صنعتی و کشورهای در حال توسعه امروزه تا حد زیادی با شکاف توسعه اقتصادی مشخص می شود که دائماً در حال تندتر شدن است. این وضعیت و روند فزاینده استعمارزدایی از پایان جنگ گذشته منجر به وابستگی متقابل اقتصادی و سیاسی قابل توجهی شده است: در حالی که کشورهای در حال توسعه برای غلبه بر مشکلات اقتصادی خود تا حد زیادی به کمک های همه جانبه کشورهای بسیار توسعه یافته وابسته هستند، این کشورها می توانند دستاوردهای زیادی داشته باشند. امروزه تنها با حمایت کشورهای ضعیف از نظر اقتصادی آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین که اکثریت قابل توجهی از آرا در سازمان ملل را به خود اختصاص داده اند، از اهداف سیاسی خود استفاده می کنند. این امر در مورد کشورهای غربی و کمونیستی نیز صدق می کند. در نتیجه، روابط بین کشورهای صنعتی و در حال توسعه تا حد زیادی به صورت دوجانبه توسعه یافته است. به ناچار، کمک های توسعه نیز به یک عامل سیاسی تبدیل شد.

Die Gesamtproblematik der Entwicklungsländer ist im wissenschaftlichen Schrift­ tum immer wieder herausgestellt, ihre Bedeutung im weltweiten Maßstab besonders hervorgehoben worden, doch hat es sich bei der Analyse der Entwicklungshilfe ge­ zeigt, daß die Leistungen und die Zielsetzungen der nationalen Hilfeleistungs­ programme der Industrieländer dabei allzusehr im Brennpunkt des politischen und wissenschaftlichen Interesses standen. Dadurch ist der wichtige und weite Bereich der multilateralen Hilfe durch die Hilfe­ leistungsprogramme der über- und internationalen Organisationen, die überwiegend von den Industrieländern, daneben aber auch von den Entwicklungsländern selbst finanziert werden, weit aus dem Blickfeld geraten. Die dadurch entstandene Lücke soll durch die nachfolgende Untersuchung wenigstens teilweise geschlossen werden. Ober ihre Ergebnisse läßt sich folgendes feststellen: 1. Der Charakter der Zusammenarbeit zwischen den Industrieländern und den Entwicklungsländern ist heute in hohem Maße durch ein ökonomisches Entwick­ lungsgefälle, das ständig steiler wird, gekennzeichnet. Dieser Sachverhalt und der zunehmende Entkolonialisierungsprozeß seit Ende des letzten Krieges haben zu einem bemerkenswerten gegenseitigen ökonomischen und politischen Abhängigkeits­ verhältnis geführt: Während die Entwicklungsländer zur Bewältigung ihrer ökono­ mischen Schwierigkeiten weitgehend auf umfassende Hilfeleistung seitens der hoch­ entwickelten Länder angewiesen sind, können diese viele ihrer politischen Ziele heute nur noch mit Unterstützung der wirtschaftlich schwachen Länder Asiens, Afrikas und Lateinamerikas, die in den Vereinten Nationen über eine erhebliche Stimmenmehrheit verfügen, durchsetzen. Dies gilt gleichermaßen für die westlichen und für die kommunistischen Länder. Dadurch hat sich das Verhältnis zwischen Industrie- und Entwicklungsländern weitgehend bilateral entwickelt; so wurde zwangsläufig auch die Entwicklungshilfe zu einem politischen Faktor.