La correspondance de jeunesse d'Henri Poincaré : Les années de formation. De l'École polytechnique à l'École des Mines (1873-1878)

این جلد پنجم از مکاتبات هانری پوانکاره تمام نامه‌های ارسال شده توسط ریاضیدان به خانواده‌اش را در طی سال‌های آموزش در اکول پلی‌تکنیک و سپس در مدرسه معادن پاریس گرد هم می‌آورد. پوانکاره از سال 1873 تا 1878 بیش از 300 نامه به مادر، خواهر و پدرش نوشت. بیشتر این مکاتبات مربوط به تحصیلات او برای مهندس شدن است. بنابراین پوانکاره وقایع مختلف - مهم یا پیش پاافتاده - را که دوره آموزشی او را در این دو مدرسه مشخص می‌کند، تداعی می‌کند: دوره‌ها و امتحانات، سفرهای تحصیلی در فرانسه و خارج از کشور، روابط با معلمان، مناسک دانش‌آموزی، تولد جاه‌طلبی‌های ریاضی او. با این حال، این نامه‌های دوران جوانی او همچنین امکان بازسازی شبکه‌های خانوادگی و دوستانه پوانکاره و همچنین جهان اجتماعی-فرهنگی را که او در دهه 1870 در آن تکامل یافت. خواهر یا دوستان دوران کودکی، سرگرمی ها یا عقاید سیاسی. این مجموعه حروف تقریباً به طور کامل از حروف نوشته شده توسط پوانکاره تشکیل شده است و خواندن آنها به ما اجازه می دهد تا تصویری منحصر به فرد و خیره کننده از ریاضیدان آینده را کشف کنیم. مورخان ریاضیات و همچنین زندگی نامه نویسان پوانکاره، مورخان آموزش و پرورش یا عموم مردم را مورد توجه قرار خواهد داد.

Ce cinquième volume de la correspondance d’Henri Poincaré rassemble l’ensemble des lettres envoyées par le mathématicien à sa famille durant ses années de formation à l’École polytechnique puis à l’École des mines de Paris. De 1873 à 1878, Poincaré écrit plus de 300 lettres à sa mère, à sa sœur et à son père. Une part importante de cette correspondance concerne ses études pour devenir ingénieur. Poincaré évoque ainsi les différents événements – importants ou anodins – qui ponctuent son parcours de formation dans les deux écoles: les cours et les examens, les voyages d’études en France et à l’étranger, les relations avec les professeurs, les rituels étudiants, la naissance de ses ambitions mathématiques. Cependant, ces lettres de jeunesse permettent également de reconstituer les réseaux familiaux et amicaux de Poincaré ainsi que l’univers socio-culturel dans lequel il évolue dans les années 1870. Elles fourmillent donc de récits pittoresques sur ses visites mondaines, sur ses relations avec sa sœur ou ses amis d’enfance, sur ses loisirs ou sur ses convictions politiques. Ce corpus de lettres est constitué presque intégralement de lettres écrites par Poincaré et leur lecture permet de découvrir un autoportrait inédit et saisissant du futur mathématicien. Il intéressera autant les historiens des mathématiques que les biographes de Poincaré, les historiens de l’enseignement ou le grand public.