Ästhetische Kommunikation der Moderne: Band 1: Von Kant bis Hegel

زیبایی‌شناسی و مطالعات ادبی تلاش بعدی برای تاریخچه ارتباطات زیبایی‌شناختی در مدرنیته اولین انگیزه خود را در نارسایی در تدریس مطالعات ادبی یافت. فقدان مطالعات فردی عمیق در مورد نظریه‌های مهم زیبایی‌شناسی به همان اندازه که ارائه‌ای به زبان آلمانی از زیبایی‌شناسی وجود دارد که مشاهدات فلسفی آن‌ها از هنر و ادبیات را از زمان تمایز آنها به یک سیستم ارتباطی «مستقل» در قرن هجدهم بازسازی می‌کند. اما آیا چنین تلاشی برای بازسازی هنوز برای تعامل علمی با هنر و ادبیات منطقی است؟ آیا نتایج مشاهدات زیبایی‌شناختی ادبیات واقعاً برای تحلیل نظری آن مرتبط است؟ پاسخ به چنین سؤالاتی در نگاه اول واضح به نظر می رسد: ادبیات بخشی از "هنر" است و زیبایی شناسی به ما می گوید "هنر" چیست. ارزیابی ما از متون ادبی نیازمند معیارهای معنادار است و زیبایی شناسی آنها را در اختیار ما قرار می دهد. اکثر آثار ادبی را نمی‌توان بدون شناخت کافی از افق زیبایی‌شناختی که در آن پدید آمدند، به درستی درک کرد: شیلر بدون کانت، توماس مان بدون شوپنهاور، گوتفرید بن بدون نیچه - این یک پوچ به نظر می‌رسد. پس زیبایی شناسی به مطالعات ادبی نوعی شالوده می بخشد. «هنر» را تعریف می‌کند، قضاوت‌های ارزشی انتقادی ما را توجیه می‌کند و بنابراین تفسیری قابل‌قبول از آثاری را که در وهله اول ارائه شده‌اند ممکن می‌سازد. موضوع و روش تحقیق ادبی را مشخص می کند. بدیهی است که فلسفه در کسوت زیبایی شناسی امکان مطالعات ادبی را ایجاد می کند و از این رو ناگفته نماند که تاریخچه ارتباط زیبایی شناختی ضروری است. دانستن زمینی که روی آن ایستاده اید مفید است.

Ästhetik und Literaturwissenschaft Der nachfolgende Versuch einer Geschichte ästhetischer Kommunikation der Mo­ derne fand sein erstes Motiv in einem Ungenügen der literaturwissenschaftlichen Lehre. So wenig es an profunden Einzelstudien zu bedeutenden ästhetischen Theorien mangelt, so sehr fehlt eine aktuelle deutschsprachige Darstellung der Ästhetik, die deren philosophische Beobachtung der Kunst und Literatur seit ihrer Ausdifferenzierung zu einem "autonomen" Kommunikationssystem im 18. Jahrhundert rekonstruierte. Ist ein solcher Rekonstruktionsversuch für die wis­ senschaftliche Beschäftigung mit Kunst und Literatur aber überhaupt noch sinn­ voll? Sind die Ergebnisse der ästhetischen Beobachtung von Literatur für deren theoretische Analyse eigentlich relevant? Die Antwort auf solche Fragen scheint zunächst auf der Hand zu liegen: Literatur ist doch ein Teilgebiet der "Kunst", und was "Kunst" ist, das sagt uns die Ästhetik. Unsere Bewertung literarischer Texte bedarf sinnvoller Kriterien, und die liefert uns die Ästhetik. Die meisten literarischen Werke sind ohne angemessene Kenntnis des ästhetischen Horizonts, in dem sie entstanden sind, nicht richtig zu verstehen: Schiller ohne Kant, Thomas Mann ohne Schopenhauer, Gottfried Benn ohne Nietzsche'- das scheint ein Un­ ding zu sein. Die Ästhetik gibt der Literaturwissenschaft also eine Art Grund; sie definiert "Kunst", begründet unsere kritischen Werturteile und macht eine tragfähige Deutung der überlieferten Werke so allererst möglich. Sie bestimmt Gegenstand und Methode der literaturwissenschaftlichen Forschung. In Gestalt der Ästhetik begründet die Philosophie offensichtlich die Möglichkeit der Lite­ raturwissenschaft, und so versteht es sich von selbst, daB eine Geschichte äs­ thetischer Kommunikation notwendig ist; es ist nützlich, den Grund zu kennen, auf dem man steht.